Albert Einstein´dan Mektuplar 8.2.2019 7782 Kez Okundu

Albert Einstein´dan Mektuplar
Nurullah Ataç
Nurullah Ataç

 

 

 

 

 PROF. ALBERTEİNSTEİN’IN ATATÜRKTEN YAHUDİ BİLİM ADAMLARI İÇİN TALEBİ*
 
Almanya,da1932 sonbaharında yapılan genel seçimleri Adolf Hitler’in Nasyonal Sosyalist Partisi yani Naziler kazandı ve Hitler 1933’ün 30 Ocak günü başkanlığa getirildi. Nazilerin hedeflerinden biri, Yahudilerin öncelikle de Almanya’daki Yahudilerin köklerinin kazınmasıydı. O tarihten birkaç yıl önce başlamış olan Yahudi karşıtı hareketler Nazilerin iktidarı elde etmelerinden sonra daha da arttı ve çok sayıda Yahudi Almanya’yı terk etti. Ayrılma hazırlığı yapan Yahudiler arasında dünyanın önde gelenbilim adamları da vardı ve Albert Einstein da onlardan biriydi.
 

Berlin Üniversitesi’nde hocalık yapan ama kısa bir süre sonra artık ders vermeyeceğini farkeden Einstein 1933 ilkbaharında Almanya’dan ayrıldı, Fransa’ya geçti ve Paris’teki College de France’da hocalık etmeye başladı. Bu sırada, Nazi tehdidi altında bulunan Musevilerin himayesi amacıyla “Yahudi Nüfusu Koruma Grupları Birliği“ ismini taşıyan ve kısa adı “ OSE” olan bir kurum oluşturulmuştu. Birliğin merkezi Paris’teydi ve şeref başkanlığına da Albert Einstein getirilmişti.
 
Albert Einstein, 1933’ün 17 Eylül’ünde Ankara’ya işte bu sıfatla, yani “OSE”nin Şeref Başkanı” olarak bir mektup gönderdi. Einstein, Türkiye Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu Başkanlığına yani Başkanlığa hitaben son derece nazik bir dille yazdığı mektubunda Almanya’daki bazı yasalar dolayısıyla çok sayıda Alman bilim adamının mesleklerini yapamaz duruma geldiklerini söylüyordu. Bilim adamlarının çalışabilecekleri bir ülke aradıklarını da anlatan Einstein, 40 kişilik bir uzman listesi hazırladıklarını yazıyor, bu kişilerin hiçbir karşılık beklemediklerini anlatıyor ve Türk Hükümeti’nin söz konusu bilim adamlarını kabul etmesi halinde sadece insani bir faaliyette bulunmuş olmakla kalmayacağını, Türkiye’nin bu kabulden büyük kazanç sağlayacağını da ifade ediyordu.
 
Einstein, şimdi Başkanlığa bağlı olan “Cumhuriyet Arşiv”’ inde muhafaza edilen 17 Eylül 1933 tarihli mektubu yazdığı sırada Başbakanlık Makamında İsmet İnönü vardı. Belgenin üzerinde yer alan ve İsmet İnönü’nün el yazısıyla olan nottan anlaşıldığına göre, İnönü 9 Ekim günü mektubu Milli Eğitim Bakanlığına havale etti. Milli Eğitim Bakanı, o tarihte Reşit Galip Bey´di. Albert Einstein’ın mektubunun alt kısmında ve yan tarafında el yazısıyla üç madde halinde yazılmış bazı notlar bulunuyor. ReşitGalip Bey’e ait olduğu zannedilen ve işlek olması dolayısıyla güçlükle okunan bu notlarda geçen “Bunları bugünkü koşullara göre kabule imkan yoktur” şeklindeki ifadelerden, teklifin bakanlık tarafından ilk aşamada kabul edilmediği anlaşılıyor.
 
Ancak, Türkiye’nin bu tarihten hemen sonra 40’tan fazla Alman bilim adamını davet edip üniversitelerde görevlendirmesi ve Üniversite Reformunun da bu sırada yapılması, Milli Eğitimin karşı çıktığı teklifin kabulünde çok daha yüksek bir makamın, yani bizzat Devlet Başkanı Mustafa Kemal’in devreye girmesinin. etkili olduğunu düşündürüyor. Bu konuda bir diğer kanıt da Princeton Üniversitesi’nde 1949 yılında Einstein ile görüşen İstanbul Teknik Üniversitesi’nin emekli hocalarından Prof. Dr. Münir Ülgür‘ün Cumhuriyet Gazetesine yaptığı açıklamasında; Einstein görüşme sırasında ‘’Dünyanın en büyük liderine sahipsiniz. 1933’teki üniversite reformunuz sırasında beni de ülkenize davet etmişti’’ dediğini naklediyor.
 
Bu ifadeler, Almanya’daki Yahudi Bilim Adamlarının Türkiye’ye doğrudan doğruya Atatürk’ün talimatıyla gelmiş olduklarını göstermektedir.
 
 
PROF. ALBERT EİNSTEİN’IN ATATÜRK’E YAZDIĞI MEKTUP*
(T. C. -BAŞBAKANLIK-CUMHURİYET ARŞİVİ)
Dip Not: Hürriyet Gazetesi-26. 10. 2006, Murat Bardakçı’ nın Araştırma Yazısı
 
 
UNION SOCIÉTÉS “ OSE”
POUR LA PROTECTION DE LA SANTE
DES POPULATIONS JUIVES
 
COMITE D’HONNEUR
Prof. A. Einsten, President
Prof. A. Besbedka, Vice President, Paris
Prof. Radcliffe N. Salaman, V. President
 
SOCIETES AFFILIETES
Almanya, İngiltere, Letonya, Lituanya, Polonya, Romanya
 
Ekselansları,
OSE Dünya Birliğinin şeref başkanı olarak. Almanya’dan 40 profesörle doktorun bilimsel ve tıbbi çalışmalarına. Türkiye’de devam etmelerine izin vermeniz için başvuruda bulunmayı ekselanslarından rica ediyorum. Sözü edilen kişiler, Almanya’da halen yürürlükte olan yasalar nedeniyle mesleklerini icra edememektedir. Çoğu geniş deneyim, bilgi ve ilim sahibi bulunan bu kişiler yeni bir ülkede yaşadıkları takdirde son derece faydalı olacaklarını kanıtlayabilirler.
 
Ekselanslarından ülkenizde yerleşmeleri ve çalışmalarına devam etmeleri için izin vermeniz konusunda başvuruda bulunduğumuz deneyim sahibi uzman ve seçkin akademisyen olan bu 40 kişi birliğimize yapılan çok sayıda müracaat arasında seçilmişlerdir. Bu ilim adamları, hükümetimizin talimatları doğrultusunda kurumlarınızın herhangi birinde bir yıl boyunca hiçbir karşılık beklemeden çalışmayı arzu etmektedirler.
 
Bu başvuruya destek vermek amacıyla, hükümetinizin talebi kabul etmesi halindeyalnızca yüksek seviyede bir insani faaliyette bulunmuş olmakla kalmayacağı, bunun ülkenizede ayrıca kazanç getireceği ümidimi ifade etme cüretini buluyorum.
 
Ekselanslarının sadık hizmetkarı olmaktan şeref duyan
PROF. ALBERTEİNSTEİN

 

 

 

 

 

Sizde Görüşlerinizi Bildirin

Yorumlar

Bu Yazıya Henüz Yorum Yapılmadı !